Kerkgeb. en Orgel

Kerkgebouw       Het Van Dam Orgel

Het Kerkgebouw

Wanneer de kerk te Oosterhesselen gebouwd is, valt niet nauwkeurig te bepalen. In elk geval is de kerk van jongere datum dan die te Zweeloo. Oosterhesselen behoorde aanvankelijk kerkelijk tot de parochie van Zweeloo. Het zal ±1400 zijn geweest dat Oosterhesselen een eigen kerk heeft gekregen, in andere bouwstijl dan de moederkerk te Zweeloo. Zweeloo is in Romaanse stijl, Oosterhesselen in Gothische stijl gebouwd (kenmerk: spitsbogen). Daarop duiden ook de halfronde openingen onder de vensters, opzettelijk uitgespaard om de fundamenten niet te zwaar te belasten. Die holten werden vóór de Reformatie gebruikt om er allerlei beeldengroepen in op te stellen.

kerk 010 herfst nd 320x240 q4

Rechts ziet u het kerkje van Zweeloo zoals Vincent van Gogh het destijds heeft vastgelegd.

De losstaande toren
Een feit is, dat de kerk en toren vroeger verbonden waren. Het westelijk deel van de kerk   was vroeger lager dan het nu nog bestaande oostelijke stuk. Dit zal voor het grootste deel   het priesterkoor zijn geweest, het gedeelte waar de priester de mis bediende. Het priesterkoor zal hoger geweest zijn dan het schip van de kerk, waar de gemeente zich tijdens de dienst ophield. Toen dit gedeelte ingestort was, of door soldaten was vernield (hierover is geen duidelijkheid) heeft men van de resten de muren tot gelijke hoogte opgetrokken als het koor en werd de verbinding met de toren verbroken.

  kerkje zweeloo 255x184 q60

Preekstoel
De huidige preekstoel werd in 1817 geplaatst. Hij is afkomstig uit de Kloosterkerk te Assen en dateert uit 1662.

Stenen Hoofdje
hoofdje 150x192 q85Links van de preekstoel (vanuit de kerk gezien) zit ongeveer halverwege de zoldering een stenen hoofdje van kalkzandsteen. Dit is bij de restauratie van 1982/1983 gevonden bij graafwerkzaamheden in de kerk. Het is naar alle waarschijnlijkheid een versiering op de zogenaamde "consoles", waarop de druk van de gewelfribben vroeger werd opgevangen.

 

preekstoel 255x329 q100

rouwbord 150x199 q70Rouwbord
ÆTIS SUÆ 48. Dit is de Latijnse uitdrukking op het bord, dat de zuidgevel siert: het rouwbord van Martina Cornelia Jacoba van Heulekom. Zij stierf op 48 jarige leeftijd op de havezate De Klencke. Het wapen is ovaalvormig, zoals voor dames gebruikelijk is. Schuin naar rechtsboven lopen vier balken in zilver, gescheiden door drie banen in keel (heraldische term voor rood). Het wapen wordt gedekt door een vijfparelige kroon en leeuwen fungeren als schildhouders. Bovenaan staat dat zij 48 jaar oud is geworden. Onderaan staat: OBIIT, den 3 aug.1787. Dit betekent: gestorven op 3 augustus 1787. Dank zij de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten, de eigenaar van het bord en met name de directeur de heer Corneille F. Janssen is het bord na de restauratie in 1982/83 geschonken aan de kerk en zo weer teruggekomen in de kerk waaruit het waarschijnlijk tijdens de Franse tijd was verdwenen.
Deze informatie is gebaseerd op het artikel van Harm Jan Lesschen in het tijdschrift Klenckerheugte van november 2004 (4e jaargang nr. 4) van de gelijknamige historische vereniging.

Familiebanken
In de kerk bevinden zich twee familiebanken, waarvan u er linksonder een ziet. Op oude foto's is te zien, dat de inrichting van de kerk in het verleden anders is geweest. Op de verschillende foto's is bijvoorbeeld te zien, dat de preekstoel die nu in het koor staat voorheen aan de zuidwand was bevestigd. De familiebanken hebben daardoor ook op andere plaatsen gestaan. Tevens is het oude Stoker orgel uit 1908 te zien, dat tijdens de restauratie is vervangen door het huidige Van Dam orgel uit 1864.

 

familiebank 312x230 q40 interieur met potkachel 172x230 q70

interieur met stoker orgel 312x230 q70

Restauraties
 In de loop der eeuwen zijn diverse restauraties uitgevoerd. In de westelijke muur zijn enkele stenen ingemetseld, die daaraan herinneren. De laatste restauratie is uitgevoerd in 1982/83. Deze omvatte o.a. herstel van dak en muren en vernieuwing van de ramen. Tevens is de kerk toen heringericht: banken werden vervangen door stoelen, de centrale verwarming werd vernieuwd. Ook werd de orgelgalerij verbreed, waardoor er een vouwwand kon worden aangebracht. Hierdoor ontstond een vergaderruimte. Tevens werden een keukentje en een toiletruimte aangebracht. En 'last but not least' de plaatsing van het Van Dam orgel. Dit orgel is afkomstig uit de Gereformeerde kerk van Wijckel (Friesland).

Begin 2010 is een renovatie uitgevoerd waarbij de ruim 25 jaar oude vloerbedekking plaats heeft gemaakt voor tegels met vloerverwarming, de aloude herenbanken werden gehalveerd en de toilet- en keukenruimten werden uitgebreid. De eerste dienst na de renovatie was op Palmzondag 28 maart 2010.

steen verbouw 1930 370x222 q40
renovatie 2010 interieur links 267x178 q50

Het tijdschrift Klenckerheugte van mei 2007 (7e jaargang nr. 2) van Historische Vereniging Klenckenheugte was geheel gewijd aan onze kerk. Het bevat veel informatie over de geschiedenis van het gebouw en de inventaris. Schrijver is Harm Jan Lesschen, oud-ouderling kerkvoogd en voorzitter van de restauratiecommissie 1982/83. Deze uitgave is (met aangepaste omslag) voor € 3,00 verkrijgbaar in de kerk.
 
Dank zij een actieve orgelcommissie is dit Van Dam orgel in 1983 in onze kerk geplaatst. Onze kerk komt voor onder monumentnummer 31632 in het monumentenregister. Bij de omschrijving van dit nummer wordt ons orgel genoemd en is dus als zodanig 'monumentaal'.

In 2012 is het orgel grondig gerestaureerd. Het heeft tijdens die restauratie zijn oorspronkelijke uiterlijk teruggekregen.

 
 
orgel front 2012 OH
   

Dispositie van het orgel

 

Historie van het orgel
Onderstaand overzicht geeft in gecomprimeerde vorm een goed beeld van de historie van dit orgel.
(De gegevens zijn afkomstig uit het eindrapport van Jan Jongepier)

Een uitgebreide rapportage is te vinden op:
www.arpschnitger.nl/orgelsindrenthe.nl/nederlands/oosterhhk-restrapp.html

Tevens is er een presentatie over de restauratie in 2012 (pfd-document):
www.orgelsindrenthe.nl/nederlands/oosterhesselen-powerpoint.pdf

Ingebruikname na de restauratie in 1983
Na de restauratie in 1983 is het orgel op 30 september 1983 in gebruik genomen met een concert dat gegeven werd door Jan Jongepier (orgel) en Ingrid Kapelle (sopraan). Van dit concert bestond een bandopname die is overgezet op CD. Met toestemming van Jan Jongepier en Ingrid Kapelle is deze CD vermenigvuldigd en mag worden verkocht. De opbrengst is bestemd voor het restauratiefonds van het orgel. In het CD-boekje vindt men de cv's van de concertgevers, een korte opsomming van de belangrijkste items van het orgel en uiteraard het gespeelde programma. Deze schitterende opname is verkrijgbaar bij Kees Hoeksma (zie: Namen en adressen). Bestellen is ook mogelijk door een mailtje te sturen aan: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Ingebruikname name na de restauratie in 2012
Na de restauratie in 1983 is het orgel op 3 oktober 2012 door de orgelbouwer overgedragen aan de kerkenraad. Adviseur Theo Jellema heeft daarbij het orgel bespeeld. Op zondag 4 oktober 2012 is het orgel in een feestelijke dienst weer in gebruik genomen.

Verdere informatie
Voor verdere informatie, of als men het orgel graag zou willen bezichtigen of bespelen, neem contact op met Kees Hoeksma (zie: Namen en adressen)